SCHENGEN GURUYeşil · Gri · Diplomatik pasaport
Yeşil ve Gri Pasaportla Schengen: Vize, 90/180 Kuralı, EES ve ETIAS
Hususi, hizmet ve diplomatik pasaport sahipleri Schengen ülkelerine kısa süreli seyahatte vize almaz; ancak kalış süresi, sınır kaydı ve bazı ülkelerdeki gün sınırları bilinmeden yola çıkılmamalıdır.
Dışişleri Bakanlığı’nın güncel listesine göre hususi (yeşil), hizmet (gri) ve diplomatik pasaport sahipleri 29 Schengen ülkesinin tamamında kısa süreli seyahatte vizeden muaftır. Kalış süresi ise tüm Schengen alanında toplam 180 günde 90 günle sınırlıdır ve Bulgaristan diplomatik ve hizmet pasaportlarına 30 gün uygular. ETIAS bu pasaportlara uygulanmayacak; Giriş/Çıkış Sistemi (EES) kaydı ise yapılır.
Bu rehber genel hazırlık içindir. Belge adı, güncellik süresi, tercüme ve teslim biçimi ülkeye ve başvuru amacına göre değişebilir. Son kontrolü resmî konsolosluk veya yetkili başvuru merkezi listesinden yapın.
Vize muafiyeti nereden geliyor?
AB’nin vize listesi tüzüğü Türkiye’yi vize gereken ülkeler arasında sayar; bu nedenle bordo (umuma mahsus) pasaportla Schengen vizesi gerekir. Aynı tüzük, her Schengen ülkesinin diplomatik, hizmet ve hususi pasaportlar için ayrıca istisna tanıyabileceğini düzenler. Yani muafiyet AB genelinde otomatik değildir; her ülkenin kararıdır ve Türkiye için bu kararlar Dışişleri Bakanlığı’nın listesinde yer alır.
Ülkelere göre kurallar
Bakanlık listesinde ülkelerin çoğu için ifade “180 gün içinde 90 günü aşmamak kaydıyla vizeden muaftır” şeklindedir. Farklı ifade kullanılan ülkeler şunlardır:
| Ülke | Dışişleri Bakanlığı ifadesi |
|---|---|
| Bulgaristan | Hususi pasaport 180 günde 90 gün; diplomatik ve hizmet pasaportu 30 güne kadar |
| Çek Cumhuriyeti | 90 güne kadar vizeden muaf |
| Romanya | Altı ay içinde üç ayı aşmamak kaydıyla vizeden muaf |
| Slovakya | 90 gün için vizeden muaf |
| Yunanistan, Malta, Litvanya, Lihtenştayn | Vizeden muaf (gün sınırı ayrıca belirtilmemiş) |
Gün sınırı belirtilmeyen ülkelerde de Schengen Sınırlar Kodu’ndaki 180 günde 90 gün kuralı geçerlidir. Seyahatten önce Bakanlığın sayfasındaki güncel ifadeyi kontrol edin.
90/180 gün kuralı tüm Schengen için toplamdır
Vizesiz seyahat, her ülkede ayrı ayrı 90 gün kalma hakkı vermez. Schengen Sınırlar Kodu’na göre herhangi bir 180 günlük dönemde Schengen alanının tamamında en fazla 90 gün kalınabilir. Önceki giriş-çıkışlarınızı 90/180 gün hesaplayıcısıyla kontrol edebilirsiniz.
EES sınır kaydı yeşil pasaporta da uygulanır
Giriş/Çıkış Sistemi (EES), vize gereken ve vizeden muaf tüm AB dışı vatandaşların kısa süreli giriş ve çıkışlarını kaydeder; muafiyet akredite diplomatlar gibi sınırlı gruplar içindir. Vizeden muaf yolculardan yüz görüntüsü ve parmak izi alınır; 12 yaşından küçük çocuklardan parmak izi alınmaz. Ayrıntılar için EES rehberine bakın.
ETIAS yeşil ve gri pasaportu kapsar mı?
Hayır. ETIAS’ın resmî sitesine göre sistem henüz çalışmıyor ve başlangıç tarihi aylar öncesinden duyurulacak. Aynı site diplomatik, hizmet ve hususi pasaport sahiplerinin ETIAS’a ihtiyaç duymayacağını belirtir. AB Türkiye Delegasyonu da Türkiye’nin ETIAS kapsamında olmayacağını açıklamıştır: bordo pasaportla yine vize gerekir, yeşil ve diplomatik pasaportla vizesiz ve ETIAS’sız seyahat sürer.
Kıbrıs (GKRY) Schengen değildir
Bakanlık listesine göre Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ne diplomatik, hizmet ve hususi pasaportla gidişte de vize gerekir. GKRY Schengen alanının parçası değildir; Schengen muafiyeti oraya taşınmaz.
Sık sorulan sorular
Gri pasaportla Schengen’de kaç gün kalabilirim?
Çoğu ülkede 180 günde toplam 90 gün; Bulgaristan hizmet pasaportuna 30 gün uygular. Süre tüm Schengen alanı için birlikte sayılır.
Yeşil pasaport sahipleri ETIAS başvurusu yapacak mı?
Hayır. ETIAS resmî sitesi ve AB Türkiye Delegasyonu, yeşil ve diplomatik pasaport sahiplerinin ETIAS’a ihtiyaç duymayacağını belirtir.
Yeşil pasaportla çalışmak için Schengen’e gidebilir miyim?
Muafiyet kısa süreli seyahat içindir. Çalışma veya uzun süreli kalış için ilgili ülkenin ulusal vize ya da izin kuralları geçerlidir.
Dışişleri Bakanlığı: Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları
AB Tüzüğü 2018/1806 (vize listesi), madde 6
Schengen Sınırlar Kodu (Tüzük 2016/399), madde 6
AB Türkiye Delegasyonu: ETIAS hakkında açıklama
İlgili rehberler
Kişisel kontrol listenizi oluşturun
Hedef ülke, meslek ve seyahat tarihlerine göre ücretsiz hazırlık aracını kullanın.
Ücretsiz hazırlık aracını aç